Page 18 - เสาเสมาธรรมจักร รางวัลพระราชทาน ผู้ทำคุณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนา ประจำปีพุทธศักราช ๒๕๖๗

วันขึ้น ๘ ค�่า ถึงวันขึ้น ๑๕ ค�่า เดือน ๖ ของทุก ปี จ�านวนผู้เข้ารับพระราชทานรางวัลตั้งแต่ปีแรก
ถึงปี ๒๕๔๒ ประมาณ ๒,๔๘๔ ราย
คณะกรรมการอ�านวยการคัดเลือกผู้ท�าคุณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนา มีด�าริที่จะจัดสร้าง
เสาเสมาธรรมจักรขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มาแต่ปี พ.ศ. ๒๕๓๘ โดยถือก�าหนด
ปีมหามงคลกาญจนาภิเษก พ.ศ. ๒๕๓๙ เป็นที่ตั้ง ทั้งนี้ โดยพิจารณาว่าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ทรงเป็นองค์อัครพุทธศาสนูปถัมภกด�ารงพระองค์เป็นสมเด็จพระมหาธรรมิกราชาธิราชเจ้า ผู้ทรง

พระคุณธรรมอันประเสริฐ อย่างไรก็ดี การจัดสร้างต้องพิจารณาความเหมาะสมหลายด้านจึงได้ยับยั้งเรื่อยมา
โดยก�าหนดเอาปีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๖ รอบ ๗๒ พรรษา วันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๒
เป็นที่ตั้ง โดยมีหลักการว่าการจัดสร้างนั้นเนื่องในมหามงคลสมัย ควรคู่แก่พระเกียรติยศ และเป็นเครื่องหมาย
แห่งความเทิดทูนและจงรักภักดีในเบื้องพระยุคลบาทของพสกนิกรชาวพุทธทุกหมู่เหล่า
ในการจัดสร้างนั้น ได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการด�าเนินการทูลเกล้าฯ ถวายเสาเสมาธรรมจักร
ทองค�าขึ้นคณะหนึ่ง มีปลัดกระทรวงศึกษาธิการเป็นประธาน เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๑ ทั้งนี้ คณะกรรมการ
ชุดนี้ได้มอบหมายให้กรมศิลปากรเป็นผู้ด�าเนินการออกแบบและจัดสร้าง นายนพวัฒน์ สมพื้น นายช่าง
ศิลปกรรม ๑๐ กรมศิลปากร เป็นผู้ออกแบบ ส่วนการจัดสร้างมอบหมายให้ส่วนช่างสิบหมู่ สถาบัน
ศิลปกรรม กรมศิลปากร ด�าเนินการ ทั้งนี้ อยู่ในความก�ากับดูแลเป็นพิเศษของอธิบดีกรมศิลปากร
(นายนิคม มุสิกะคามะ) และรองอธิบดีกรมศิลปากร (นายอารักษ์ สังหิตกุล)
วัสดุที่ใช้สร้างเสาเสมาธรรมจักรทองค�า ใช้ทองค�า ๔,๖๐๒ กรัม ซึ่งสมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์

วัดปากน�้า ภาษีเจริญ บริจาค ๓,๐๐๐ กรัม พระธรรมราชานุวัตร วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม
บริจาค ๑,๖๐๒ กรัม พระเทพประสิทธิมนต์ วัดจักรวรรดิราชาวาส บริจาคพลอยธรรมชาติ ๒๑๘ เม็ด
เป็นพลอยสีแดง ๒๐๘ เม็ด พลอยสีเหลืองบุษราคัม ๑๐ เม็ด พร้อมค่าใช้จ่ายในการประดับพลอยด้วย และ
มูลนิธิศูนย์ส่งเสริมพระพุทธศาสนาแห่งประเทศไทยรับผิดชอบเรื่องค่าด�าเนินการจัดสร้าง รวมค่าใช้จ่าย
ทั้งสิ้นประมาณ ๕,๐๐๐,๐๐๐ บาท
เสาเสมาธรรมจักรทองค�านี้ เดิมคณะกรรมการด�าเนินการฯ ก�าหนดชื่อว่า เสำเสมำธรรมจักร
สมเด จพระมหำธรรมิกรำชำธิรำชเจ้ำ และกรมการศาสนา ขอประทานพระมติจากองค์สมเด็จ
พระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ทรงประทานชื่อมาใหม่ว่า เสำเสมำธรรมจักร สมเด จพระบรมศำสดำ
สัมมำสัมพุทธเจ้ำ โดยให้มีข้อความจารึกที่ฐานเสาว่า พสกนิกรแห่งสยำมสร้ำง นมหำมงคล ๖ รอบ

พระชนมพรรษำ พระบำทสมเด จพระเจ้ำอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหำรำช ๕ ธันวำคม พระพุทธศักรำช
๒๕๔๒ เมื่อการจัดสร้างทั้งปวงเสร็จเรียบร้อยแล้ว จึงได้ขอพระราชทานพระบรมราชวโรกาสน�าขึ้น
ทูลเกล้าฯ ถวาย ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร
เป็นผู้แทนพระองค์ทรงรับ ณ พระที่นั่งบรมพิมาน ในพระบรมมหาราชวัง เมื่อวันจันทร์ที่ ๑๕
พฤศจิกายน ๒๕๔๒ ดังกล่าวแล้วข้างต้น
ขอสมเด็จพระมหาธรรมิกราชาธิราชเจ้าแห่งกรุงสยามพระองค์นี้ ทรงพระเจริญยิ่งยืนนาน
เป็นมิ่งขวัญแห่งพสกนิกรไทยทุกหมู่เหล่าชั่วนิจนิรันดร์

นำยทรงวิทย์ แก้วศรี
เรียบเรียง