แบ่งปันความรู้สู่สาธารณะ : หลักธรรมนำชีวิต
ขันติ โสรัจจะ
พระพุทธเจ้าทรงสอนว่า
“บุคคลใดจะเป็นที่เคารพนับถือของผู้พบเห็น อยากคบค้าสมาคมด้วย ก็เพราะคุณธรรมประจำใจ คือ ความอดทน(ขันติ) และ ความสงบเสงี่ยม (โสรัจจะ) ซึ่งจะส่งเสริมบุคลิกลักษณะ ให้เป็นคนมีเหตุผล มั่นคง น่านับถือ สุภาพเรียบร้อย”
ขันติ คือ ความอดทน ไม่หยาบคาย ถ่อมตน ไม่ลุอำนาจความโลภ โกรธ หลง อดในสิ่งที่ชอบ ทนในสิ่งที่ไม่ชอบ
ความอดทนแบ่งตามเหตุที่มากระทบได้เป็น ๔ ประเภทคือ
๑. อดทนต่อความลำบากตรากตรำ เช่น ความลำบากในการทำงาน ความหนาว ความร้อน ความหิว
๒. อดทนต่อทุกข์เวทนา เช่น ความเจ็บปวดจากการบาดเจ็บหรือการป่วยไข้
๓. อดทนต่อความเจ็บใจ และสิ่งไม่พอใจต่ออารมณ์ เช่น สิ่งไม่น่าพอใจที่เข้ามาทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ
๔. อดทนต่ออำนาจความอยาก เช่น ความอยากได้อยากมีอยากเป็น ความโลภ โกรธ หลง
โสรัจจะ คือ ความสงบเสงี่ยม อ่อนน้อมถ่อมตน ไม่หยิ่งผยอง ไม่ล่วงละเมิดผู้อื่นทั้งทางกาย วาจา และใจ ทำให้เป็นคนน่านับถือ
ขันติ โสรัจจะ คือ ธรรมที่ทำให้คนสงบจากกิเลส เป็นคนดีงาม และมีส่วนช่วยสร้างสังคมที่ดีงาม จึงเป็นธรรมที่มีประโยชน์ทั้งต่อชีวิตและสังคม
__________________
ที่มา : พระไตรปิฎกเล่มที่ ๓๔ พระอภิธรรมปิฎกเล่มที่ ๑ ธรรมสังคณีปกรณ์
